Saturday, 26 May 2012

Хөгширч биш хөшиж

Хүн хөгширч биш хөшиж чадхийдэг гэж нэг үг байдаг билүү юу билээ. Тэр чинь үнэн юм байна. Ойрын хэдэн өдөр маш их мэдэрч байна. Энэ өвөл арван сарын сүүлээс хойш илүү дутуу хөдөлгөөн огт хийгээгүйн гор гарч саяын хэд хоног жаахан идэвхтэй хөдөлчихсөн хамаг мах, булчин шөрмөс янгинаж дангинаад аюул болжийна. Дөрөв хоногийн өмнөөс гүйлтээ сэргээж гүйж эхэлсэн. Бодоод байсан хамгийн сүүлд гүйснээс хойш хүнсээ цуглуулах гэж долоо хоногтоо нэг удаа, заримдаа бүр гурван долоо хоногт нэг удаа явж байсан байгаан. Залхуураад ойр байгаа хорин дөрвөн цагийн дэлгүүрээс супермаркэтаас хэдэн цаасаар илүү үнэтэй юмнууд авчихаад л. Гэр сургуулийн хооронд явдаг зам нь хүртэл хамгийн богино зам. Уг нь урдын цагт бол  хамгийн хол замаар хэдэн барилга тойрч явдаг байсын, харин одоо бол байшингууд нэвт нэвт сүлбээд явж болох хамгийн ойрхон замыг нээгээд олцон байгаан.

Эхний өдөр зүгээр алхсын. Маргааш өдөр нь яаж зүгээр байхав хөдөлсийм гэсэндээ хөлийн зарим хэсгээр өвдөөстэй өнжив. Тэр өдрийн орой нь гүйв. Нэг бүтэн тойрог ч болоогүй байж амьсгаадаад сүртэй гэдэг нь. Уг нь өмнө жилийнхээс жин мань 3кг-ээр буурсан мөртөө амьсгаадаад байдын, уушигны ажиллагаа муудсан гэсэн үг байх. Хоёр тасалж байж арай л гэж дөрөв тойрсон болов. Дараа нь дасгал хийлээ. Тонгойгоод шилбэнээсээ хоёр гараараа барьж байгаад өвдгөө нугалахаргүйгээр духаа өвдгөндөө хүргэх гэсэн шөрмөс татчих гээд амар болдоггүй. Уул нь тийм байрлалыг хагас мин орчим барьчихдаг байсан. Заримдаа бүр арагшаа моост уначихдаг юм. Бүр чулуу мод болтлоо хөшиж гэдгээ мэдэрч өөрөө өөрөөсөө ичив, бас дур гутав. Маргааш өдөр нь гуяны хэсгээр өвдөж, хөлдөө хэдэн хилийн туухай зүүсэн юм шиг алхаж гишгэж байв. Орой нь гүйхэд амьсгаадах нь бага байсан тул тасралтгүй гурав тойрч дөнгөсөн ч гурав дахь тойргоос эхлэн баруун хөлний өвдгөөр хатгуулж эхэлсэн учраас зогсоохоос өөр аргагүйд хүрэв. Хазагнах шахуу байдалтайгаар хэдэн тойрог алхчаад дасгал хийв. Өвдөгний арын шөрмөс өвдөж байгааг хэлэх юм биш, гэвч гүрийгээд хэд хийсэн. Бас бус сунгалтууд. Маргааш өдөр нь цавины хэсгээр бөөн өвчин. Тэр хавийн сунгалт хийсэн болохоор аргагүй ч гүй байх. Өдөржингөө эвшээлгээл, нэг их юм хийгээд ядарсан хүн шиг л. Өчигдрөөс овоо хэмнэлдээ орж эхэлсэн, биеийн энэ тэрүүгээрх өвдөлтүүд ч намдаж. Хүн хөдлөхгүй байх тусам хэдэн тооны эс үхэж, эсвэл унтаа байдалд байдаг. Хөдөлгөөнтэй байх тусам тэр эсүүд идэвхтэй сэргэлэн цовоо байдаг гэж сонсож байсын. Энэ өвөл ч нилээн хэдэн эс үхүүлж, унтуулсан бололтой.

Sunday, 20 May 2012

2012-05-20

Бяр дуусчиж Очир ах аа гэдэг шиг блогтоо бичих сэдэвгүй болчихлоо. Яах гэж энэ блогийг бичиж байгаа билээ гээд бодсон чинь нэг их утгагүй ч юм шиг санагдаад явчлаа шд. Хүн дуртай юмнаасаа уйдах, татгалзах үе байдаг л юм байна. Гол нь дандаа БИ-гийнхээ тухай бичих болчихоод л байгаам. Би тэгсэн ингэсэн, би тэгэх дуртай ингэх дуртай гээд л. Өөрөөр хэлбэл намайг хараа гээд байгаа юм шиг. Ер нь мань хүн олны анхаарлын төвд байх дургүй, хэдий олон удаа тэгэж олон дунд орно төдий хэмжээгээр өөрөөсөө холдчихоод байдаг юм шиг санагддаг. БИ-гийн тухай бодоод түүний тухай бичээд байвал Би-гээсээ өөрийг мэдэхгүй хүн болчихож магадгүй. Хэдий чинээ БИ дээр төвлөрнө төдий чинээ зовлонгийн шалтгааныг үүсгэдэг юм гэсэн. Нөгөө талаас нүүр нүүрээ хараагүй, дуу хоолойгоо сонсоогүй ийм сайбер харилцааны хувьд өрөөл хэн нэгэнд өөрийн талаар маш буруу сэтгэгдэл, төсөөлөл төрүүлэх аюултай. Өөрөөр хэлбэл төсөөллөөр дамжаад төөрөгдөл бий болгоно гэсэн үг. Хүн аливааг яг байгаагаар нь хүлээж авах чадвар асссар дутмаг байдаг учраас тухайн зүйлийн талаар өөрийн итгэл үнэмшил, өөрийн үнэлэлт дүгнэлтийг заавал өгч байдаг. Харамсалтай нь тэр бүхэн бодит байдлаас тэс өөр, бүр буруу ташаа байх нь ихэнхдээ. Энд л төөрөгдөл бий болж цаашилбал үл ойлголцол болоод асуудал үүсдэг юм шиг байгаан. Жишээ нь цагаан өнгөнд дуртай хүн байлаа гэхэд хар өнгөнд дуртай хүнийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байх жишээний үгүй дээ л гэхэд тэрний тухайд ямар нэг ёозгүй үг хэлнэ гэсэн үг. Энэ бол бодит амьдрал дээр байдаг шударга бус үнэлэлт дүгнэлт, шүүмжүүдийн хамгийн энгийн жишээ. Хэн нэгний үйл хөдлөл, дадал зуршил, амьдралын хэв маягийн талаар өөрийн оюун ухаанд буусан төсөөлөл төдийхнөөр ямар нэг дүгнэлт эргүүцлэл хийж, шүүж шүүмжлэх нь аймшигтай том гэмт хэрэг. Өөрийгөө хэн гэдгийг мэдээгүй байгаа маний хувьд өрөөлийн тухай бодох, тэр хүнийг шүүж, шүүмжилж суух зав үнэндээ гарахгүй юм. Уул нь хэн нэгэнтэй өөрийгөө харьцуулвал сонирхолтой дүгнэлт гарч ирж магадгүй.


Энэ бичлэгийг уншсан та энэ хүүхэнд нэг зүйл тохиолдоод л иймэрхүү юм бичээд байгаа байх гэж бодож байгаа байх. Энэ чинь л нөгөө төөрөгдөл шүү дээ. Ямар нэг үг, өгүүлбэрийн үзүүрээр өөрийн төсөөлөл дээр ургуулж бодоод цаад зүйлсийн талаар шал өөр дүгнэлт хийдэг. Яг үнэндээ хэн нэгэнд өөрийн талаар буруу төсөөлөл бий болгохоос эмээж байна. Учир нь би өөрөө хэнийгээ мэдээгүй байхад хэн нэгэн миний тухай ямар нэг тодорхойлолт хийнэ гэдэг дэндүү шударга бус. Та ч бас адилхан байх гэж боддож байна. Хэрэв өөрийгөө жоохон ч гэсэн мэдээд ирвэл өрөөлийн тухай ямар нэг дүгнэлт хийх зориг зүрх чинь ор тас үгүй болно. 

Wednesday, 9 May 2012

Ялалтын баярын өдөрт

Ганц нэг ордог айлууд руугаа комээнтоороо дамжаад орох гэхээр ер болохгүй юм. Яагаад тэгээд байгааг мэдэхгүймаа. Тэр хүмүүс блогоо хаацымуу яасын. Хаах гэдийн бол яах гэж нээдийн бэ гээд хэлчийдээ, яадын. Над нэг ойлгомжгүй зүйл байдын, нэгэнт амнаасаа гаргаад унагаацан үгнүүдээ яагаад устгаад байдаг юм хүмүүс. Нэгэнт бодсон, нэгэнт хэлсэн л бол тэрүүгээрээ дуусдаг миний хувьд тиймэрхүү үйлдэл нь өөрөө өөрийгөө үгүйсгээд байгаам шиг үнэн утгагүй санагддаг. Эцсийн дүндээ өөрийгөө л хуурч байгаа гэсэн үг шд, ер нь бол. Амнаас унасан үгэндээ эзэн байхын тулд хаана, юу хэлэх, бичихээ сайн бодолцмоор юм шиг байгаан. Тэгэлгүйгээр баахан эрх чөлөөтэй авч авчихдаг, сүүлд нь тэднийгээ нууж хаах, арилгаж устгах гээд бөөн юм болдым шиг байгаан. За за хүний явдал суудал маньд юуны ч хамаа байхав, үзүүлж харуулахгүй гээд байгаагий нь үзэж харах гээд чаргууцалдаад байх нь өөрөө асссар утгагүйм даа.

За тэр ч яахав. Сүүлд хэд гурван кино үзсийм байна. Сээкс эрх чөлөө гээд нэг шинэ кино гарч. Нэрнээс нь хараад л ээ бурхан минь үзэж чадахын болуу энэ тэр гэж бодож байсныг бодоход тэгтэл ч айхтар элементүүд харагдсангүй азаар. Нэр нь киноны агууламж болоод үзэгчдэд өгөх гэсэн гол мээсэжиндээ таараагүй юм гэж дүгнэсэн. Угаасаа таараагүй л байна лээ. Уг киног үзсэн хүнд өгөх үзэл сурталын ухуулга, ухамсрын шанаа бол харин тун ч аятайхан санагдсан. Киноны явц дунд тархи нь эргэсэн хог гэж гол дүрийн залууг хэдэнтээ зэмлэж суусан чинь кино дуусах эцсийн мөчид мань хүн зүүдэлж (эсвэл бодож) байсан нь тодорхой болж зүүдэндээ эхнэрээсээ салж эргүүтсэн түүнтэй хамт санаа амран уужуу амьсгаа авав. Үзээгүй бол нэг үзчихээрээ гэх байна.

Өөр чинь ямар кино үзлээ. Бүрэн гүйцээгээгүй хэдэн орос кино байгаан байна. Дуусгаагүй болохоор энд бичих нь утгагүй л дээ. Дараа өөр кино бүрнээр нь үзвэл бичий, гсн. Нээрээ орос кино үзэхэд цаанаа л нэг танил байхымаа, бүр монгол киноноос илүүтэй гээд боддоо. Хорвоог өөрийн ухамсраар харах болсон цагаас орос телевиз үзэж өсөж өндийсний л ач гавьяа тэр байх. Хиймэл дүр эсгэж, дүрдээ орох гээд ядах юмгүйгээр дүрээ гаргаж чадаж байгаа орос жүжигчид үзээд суухад ч урамтай шүү. Америк кино үзснээс илүү эрх чөлөөг орос киноноос олж хардаг, амьдралд дэндүү ойр дүрдээ ордог. Хувь хүний онцлог, давтагдашгүй байдлаа тэр бүр ил гаргаад байх боломжгүй эндэхийн нийгэмд амьдарч байгаа одоогийн цаг үед орос киног үзэх нь хуучин сайн найзтайгаа уулзаж байгаа юм шиг дотно санагдахыг яана. Энд тэнд олон үндэстэн дунд явж байхад орос гэдэг нэр монгол гэдэгтэй адилхан сонсогдож, орос хүн гэхээр ойрын ах дүү мэт л сэтгэлд дотно санагдах нь өнөө хэр хэвээр.

Орос сургуульд сурч, орос хэлэнд ус цас болоогүй ч балчир ухамсар минь төлөвшиж эхлэх тэр цаг үеэс орос телевизийн хөтөлбөрөөр ертөнцийг харан хорвоотой танилцаж, орос хувцасаар гангарч, орос чихэр жимсээр хорвоогийн амтыг мэдэрч, орос орон дээр хүн болон өндийж гээд л бүхий л зүйлс маань орос ах нарынх байж дээ. Яг одоо бүх зүйл хятадынх байгаа шиг л.

Кино ярьж яваад орос агаа эгээ нараа яриад явцан байшд, овоо халтирчээ...

Тэгтэл өнөөдөр ялалтын баярын өдөр байсан юм байна. Санаандгүй ингэж таарах гэж. Үнэндээ санаандгүй шүү. Ямар гарчиг өгий дөө гэж бодсноо сурснаараа он сараараа явчихья гэтэл ялалтын баярын өдөр байж таарав.

Thursday, 3 May 2012

Зун цагийн проблемаа гэжжж

Зун болохоор нэг проблем бий болохымаа. Өмсөж байгаа гутал хөлийг минь хайр найргүй холгох юм. Шинэ гутал биш өмсөөд аль хэдийн хөлд хэвшчихсэн мөртөө холгож новшроод байхын. Хөл нүцгэн угалчихаар нь ар өвөргүй цэврүүтүүлчихээд төвөгтэй гэдэг нь. Түрүүний долоо хоногт өсгийгөө холгуулаад гайгүй болсон байсан өнөөдөр дахиад өсгий болон чигчий хуруугаа холгуулчихлаа. Миний хамгийн дургүй зүйл гуталд хөлөө холгуулах, бүр үзэн яддаг. Яг одоо новш гэж хэлмээр санагдаж байна, чухам хэнд юунд хэлээд байгаан. Бодвол хөл өвтгөсөн гуталдаа л байх даа. Улавч заавал өмсүүлэх гээд байгаан байх даа, богоон богооноор нь аваад өмсөөд өгий л дөө тэрийг нь, энийг л хүсээд байгаан байгааз. Холгосон хэсгээрээ зэвүүн өвдөхийг нь яана, бүр нэг.

Monday, 30 April 2012

??? - !!!


Энэ блог спот чинь бүр вийрүүсэндээ идүүлчихжээ. Нэг хэсэг гайгүй болсон байсан одоо дахиад л блог руугаа орохоор ар араасаа шинэ хуудсууд нээгдээд байдаг болчихлоо. Хэдүүн бүр хаагаад хаагаад барагдахгүй болохоор нь процессорийнхоо товчийг дарж унтраасан. Буцаагаад асаах гэтэл нэг чимээ гараад дэлгэцэн дээр нь юу ч гардаггүй. Хатуу диск нь эвдэрчихлээ гэж хамаг уушиг зүрх амаар гарчих дөхсөн. Тэгсэн санах ойд нь асуудал байна. Жаахан цэвэрлэчих гэж хүн хэлэхээр нь процессороо задалж хоёр раамийг нь нэг нэгээр нь сугалж байгаад гараараа арчиж, амаараа пүү пүү гэж баахан үлээж цэвэрлэчихээд буцааж хийгээд астаал харин болж байв. Тэрнээс хойш блогуудаар орохоос айдаг болсоон. Асуудал юунд байна вэ хүмүүсээ. Зарим нэг блогуудаар ороод ганц удаа клик хийхэд л сурталчилгааны хуудас нээгдээд байх юм. Үүнтэй холбоотой юу, гүй юу? Иймэрхүү байгаад байвал ер нь онцгүй байнаа. Та нарын хувьд тиймэрхүү юм ажиглагдаж байна уу?

Saturday, 28 April 2012

Гэхдээ тэр зүгээр л цаг хугацаа


Энэ зургийг анх удаа харахдаа хирдхийтэл цочиж билээ. Бууралтсан үс сахал, суларч ужин  үрчлээтсэн арьстай өвгөн хэн нэгний ирээдүй цаг мэт. Унтаж буй бүх зүйл нь шив шинэхэн, зав залуухан гоо сайхан охин хэн нэгний өнөө цагийн оршихуйн тусгал мэт. Ийм нүдээр энэ зургийг хараад үзэхэд аймшигтай ч юм шиг. Тэгээд яагаад ч юм яг нэг ийм ирээдүй цагийн хөгширсөн хүн хаана ч байсан намайг дагаад байгаа мэт сэтгэгдэл төрсөн. Унтаж байхад ч, идэж байхад ч, алхаж байхад, усанд орж байхад, хүмүүстэй ярилцаж байхад, инээх, уйлах, баярлах, гуних гээд хаана юу ч хийж байсан дандаа надтай хамт байж, миний үйлдэл бүрийг ажиглаад л хараад байгаа юм шиг. Ямар ч үед ямар ч үйлдэл хийхгүй зүгээр л хараад байгаа юм шиг...

Wednesday, 25 April 2012

Сав ариун байж үгс шингэх болтугай

Хүн хэзээ ч хамаагүй үхэж мэднэ гэж боддоггүй, энэ хорвоо дээр яг л энэ хоромд байгаа хэвээрээ мөнх амьдрах юм шиг боддог болохоор өдөр бүр ялзарч өмхийрсөн төмс шуудайд хийгээд үүрч яваа мэт шиг муу санаа бодлуудыг сэтгэлдээ байнга тээж явдаг. Шинээр мууг бодох тусам муудсан төмсний тоо олширч ачаа хүндрэхийн хирээр үнэр ч бас нэмэгдэнэ. Өнгөрсөнд болсон муу зүйлс, хэн нэгний талаарх муу бодлуудыг бодох хором бүрд өнөөх ялзарсан төмснүүд наранд шарагдаж бороонд норон улам бүр муудан, өт хорхой, ялаа батганад шавуулж байгаатай адил сэтгэл нь хар буруу сэтгэлээр бохирдож, өт төмсийг нүхэлж гүн рүү нэвтрэх лугаа адил ариухан сэтгэлээ идүүлж байдаг. Үүнийг мэдэхгүйгээр сэтгэлийн ариун чанараа өөрөө өөрөө бохирдуулж байдаг нь харамсалтай. Хэн нэгнийг хорлох гэж, хэн нэгний талаарх сэтгэлдээ тээж байгаа хар санаа, биеэр үйлдэж байгаа үйл бүхнээрээ цаад хүнийг чадах биш яс юман дээрээ өөрөө өөрийгөө булшилж байдаг. Үүнийг л ойлгочихвол эд материалаар бий болгох гэж хамаг цаг хөлсөө урсган зүтгэж байгаа амар амгалан аандаа бий болно. Сэтгэлээ сонсож, сэтгэлээ захирч чадвал хичнээн их мөнгө байгаад авч чадахгүй амгаланг мэдрэх болно. Учир нь орчлон дээр байгаа бодит болоод бодит бус бүх зүйл сэтгэлийн тусгал төдий зүйл, яг л толинд тусаж байгаа дүрс мэт. Юуг яаж аль талаас нь харж байна гэдэг л гол асуудал. Хэрэв хэн нэгний тухай, аливаа юмны тухайд муу муухай бодол орж ирж, амнаас нь муу муухай үгс урсах мэт огтхон ч саадгүй гарч байгаа бол төдий чинээ сэтгэл бохир байна гэсэн үг. Бурханлагийн нүдэнд чөтгөр ч бурхан, чөтгөрийн нүдэнд бурхан ч чөтгөр харагддаг гэж.

Явж явж амьдрах гэдэг бол хэзээ нэг цагт үхнэ гэдгийг л ухаарах явдал. Хэзээ гэдэг нь ч гол биш. Гагцxүү амьдрал бол амьсгалж буй хором хормоор л өрнөж байдаг. Нэгэнт түүнийг ул үндэстэй ухаарчихвал үйл, үйлдэл бүхэн утга учиртай болж энэ олдсон нэгэн насаа утга төгөлдөр туулах болно.

Хэдий чинээ БИ үзэлтэй байна төдий чинээ муудсан төмс цуглуулах болно. Учир нь аливаа хар буруу сэтгэлийн үндэс ёзоор нь БИ, МИНИЙХ, МАНАЙХ гэсэн БИ-д төвлөрсөн минимхийлэн барих үзэл байдаг. Тэр намайг гомдоосон, тэр надаас илүү, тэдгээр юмс надад хэрэгтэй гэх мэтээр хэдий чинээ өөртөө хамаарлууж бодно төдий чинээ зовлонг өөртөө дуудаж, сэтгэлийн ариун байдлыг бохирдуулж, сэтгэлийн эрх чөлөөг боогдуулж байдаг.

Хэрэв сэтгэлд чинь ямархан ч байдлаар муу бодол үүссэн бай даруй устга, эс тэгвээс муу сэтгэл үүссэн тэр хормоос өөрөө өөрийгөө сүйтгэж эхэлнэ гэдгийг хэзээ ч битгий март.

Хэн нэгнээс муу үг сонсох, хэн нэгнээс муу үйлдэл учрах бүрд уурлах биш хөөрхий түүнийг гагцxүү өрөвддөг болжээ. Цэв цэвэрхэн тунгалаг шилэнд ямар ч дүрс түүгээрээ л харагддаг шиг тийм тунгалаг сэтгэлтэй болох юм сан.

Эргэн тойронд минь байгаа өөртэй минь сайн муу, хол ойрын ямар ч үйл барилдлагаар холбогдсон бай хамаагүй хүн бүхэнд хэлэх юмсан гэж хүсэж, уншсан харснаасаа ургуулан бодож явдаг хэсэг бодлын минь нэгээхэн хэсгээс.....