Салхи, шуурга болоод бороо бас бус юмс

Хоёр хоногийн өмнө энд маш хүчтэй салхи болсон. Солонгосын хойгийн чанх урдаас нь эхлэн хойморыг нь хүртэл туулсан далайгаас эхлэлтэй шуурга. Өглөө гэрээсээ сургууль хүрэх гэж арай л хийсчихээгүй. Ногоон навчтай модны мөчрөөр дүүрсэн эл хуль гудамж, энд тэнд үндсээрээ булгарч ойчсон модод, мөчрөөрөө газар шүргэн алдан нахилзах модод, үе үе амьсгал тасалдуулсан хүчтэй шуурга гээд кинонд дээрээс харж байсан дүр зураг нүдэнд буусан эвгүй өдөр байлаа. Ард, урд тас няс хийн унах мөчрөөс зайлсxийх, хажуугаар нь палаажныхаа хормой хотыг хямгадах гээд үе үе хүчтэй үлээх салхинд тэнцвэр алдан гуйвж ганхан явсаар сургуулийн бараа харсан. Зам зууртаа хоёр гурван зураг дараад амжсан гэж байгаа. Сургуулийн коридороор явахад өрөө бүхний хаалга гадаа салхи үлээх тоолонд хүн татаж байгаа юм шиг чимээ гаргана. Хаалга орчмын ханын самбарууд бүгд ойччихсон. Өдөр цайндаа гарахад машины зогсоол дээр хэд гурван машин модонд даруулсан байгаатай тааралдсан. Тэнгэрт хөвөх үүлс урдаасаа хойш чиглэлтэй голын урсгал аятай урсаж байгаа харагдах нь өнөөх Doomsday гэдэг киног санагдуулаад айдас төрүүлж байсныг нуух юун.

 

 

Энэ зурагнууд бүгд кампус дотор дарагдсан зургууд. Хотын бусад хэсгүүд болоод өөр хотуудад ямархуу байсныг бүү мэд. 

 

Өнөөдөр ус ихтэй бороо салхитай хавсран орсоор л байна. Гарах аргагүй учир гаднаас хоол захиалж идэв. Өглөө цонхоо хаагаагүй гараад ирсэн, хэрэв салхи урдаасаа салхилж байгаа бол цонхоор лав ус орж байгаа байх гэж санаа зовоод л сууна. Орой унтах ор минь юу болж байгаа бол...

 

Өрөөний цонх ихэнхдээ онгорхой байдаг. Гадаа халуун нартай үед нарны халууныг оруулахгүй гэж л хаахаас биш, бороотой бас салхитай өдөр хаахаас илүү нээх нь их. Учир нь түрхэн хаах л юм бол үнэр үүсээд байгаа юм шиг санагдаад байдаг. Элдэв үнэрт дургүй болохоор цонхоо ихэндээ л онгойлгочихдог.

 

Цаг агаар иймэрхүү хуйсгануур, хурд хүч ихтэй, сонин содон байгаатай адил миний хувь, хувьсгалын ажил амьдрал минь өрнөл ихтэй байна. Хувьсгалын ажлаа шилийг нь харж дуусахын алдад хувийн ажлаа зэрэгцүүлээд эхлүүлчихсэн чинь бас бодож тунгаах, төлөвлөж зохицуулах юм мундахгүй бололтой дог.

 

2012-08-09

Одоохондоо олимпийн тухай ярихгүй ээ, алт автал нь түр жоорлочихьё. Алт авна гэсэн зөн совин байгаад байгаам. Найз хархүү олимп үзээд унтахаа байсан сурагтай. Би болохоор өглөө яг 4.30-ийн үед зоолттой сэрдэг болцон байна лээ. Монгол, солонгос сувгийг давхардуулаад үзээд байгаа. Олимп дуусахаар яах юм байгаан. Буцаад л унтах байхдаа. Зүүд хүртэл цаг үеэ дагаад асссар спортлог болсон байна лээ. Урд шөнө гар бөмбөг тоглоод хоносон. Харамсалтай нь миний падааж шал далий болцон. Дээр хөл бөмбөг тоглоод гүйгээд байсан. Гар бөмбөгийг бодоход овоо бүтэлтэй тоглоод байсан гэж байгаа, дамжуулсан бөмбөгийг алдахгүй тосож авч бариад. Бас тэрний өмнө уул өөдөө л уралдаж гүйгээд байсан. Гүйж зүүдлэхээрээ ниххх уул өөд гүйж унахын, аягүй сонин. За тэр яахуу өнөөдөр нэг хуучны явдал санаанд оров.

 Оюутан байхад дөрвөн охин үй зайгүй найзууд байлаа, төгсөн төгстлөө. Заримдаа бүр өвөртөө унтаж барьж ч байсан. Хаа нэг ангиараа баяр маяр тэмдэглээд ойртчихоороо тэгээд ойрхон нэгнээ бараадаад унтчихдаг байсым шиг байгаан. Маниудын үед ч одооных шиг шоу энэ тэр гэж сүртэй юм байгаагүй лд. Чухал чухал баяруудаар л анги хамт олноороо сургуулиас гадуур цугларалт хийдэг байсан. Нэг удаа тэгэж нэг цугласан чинь эв эзгүй хов хоосон 3 өрөө байранд бөөгнөрдийн байна. Нэг удаагийн шинэ жилийн дараа л юм шиг байгаан. Суух сандал байтугай газар дэвсээд суучих сонингийн цаасны өөдөс ч байхгүй гээд боддоо. Уул нь ч цэвэрхэн байр байсан л даа. Шинэ жил гээд байдаг ганган дээрээ тавьцан хүмүүс чинь юу гэж газар өнхрөх вэ дээ, ойлгомжтой. Эхэндээ ч бүгд цэмцэгнээд босоо голдуу. Сүүл рүүгээ уусандаа дийлдээд, бас нойрондоо ялагдаад хөвгүүдийн түрүүчээс гоонжоо тайлж хана, хаалга хаа л өлгөж болох юм байна өлгөчөөд унтаж эхэлсэн. Унтаагүй үлдсэн зарим нэг эрчүүд унтсныхаа гоонжийг дэвсээд унтаж энэ тэр. Согтуу ч гэсэн сохор ухаантай гэдэг болохоор өнөө эзэн сэрээд гоонжоо булаалдаад бөөн юм болохыг нь харж бидний хэдэн охид савж унатлаа инээлдээд. Унтаа хөвгүүдээ нүүрэн дээр нь будаг шунхаараа зурж бариад шоглож өгсөн. Мэдээд сэрэх нэг нь байхад тоохчгүй унтах нь ихэнх нь. Сүүлдээ мань хэд өөрсдөө ядраад тэснэ тэснэ гэхэд яаж тэсэхэв гээч л болсон. Өглөө үүрээр хөл өвдгөөрөө өвдөөд, аргагүй оройжингоо өндөр өсгийт дээр зогсоод тэгээд шөнөжингөө босоо зогсчихоор чинь. Тэхэд ёстой жинхэнэ үгээ хэлнэ гээч болсон. Дахиж ийм утгагүй байдалтай бөөгнөрч, цугларахгүй гээд найз охидуудтайгаа өвөр зуураа сэм шивнэлдээстэй үүр цайж гэгээ орохыг хүлээн цонхоор харж зогсож байсым даа, зайлуул. Их л ядарч билээ, одоо бодоход хөл өвдгөөрөө хатгуулах шиг болдыншд. Эхний автусаар л байдгийх руугаа арилж өгч билээ.

Дөрөв дүгээр курс төгсөх үеэр нэг найз маань нэг залуутай танилцаад чухам болзож бариад сүйд болов оо. Улсын шалгалтын давтлага эднүүрээ тасалж бариад, давтлаганд суухын оронд ордны ард талд байдаг цэцэрлэгт нөгөө залуутайгаа болзож уулзаад, хошуу ам, хүзүү хоолойгоо үнсүүлж зогссын байх. Болзоондоо явж ирээл мань гурвын эрүү мултарч, ам ар дээрээ гартал ярьж өгнөө, юу болсонгоо. Наана нь мань хэд пүү паа балай юм, тэрүүгээр чинь хүмүүс байнга явжийдаг газар шд, та хооёр тэгээд ичээгүй юу гэхээр шал тоогоо ч гүй гэж мэгээд л. Бушуухан найзтай болохымсон гэтэл ярьжийгаам даа харин ч нэг. Нэг удаа ирэхдээ хүзүүндээ толботой болцон ирж билээ. Биднүүд одоо боль боль, цаад залуу чинь мөд чамайг идэх нь байна шд гэхээр сонирхолтой байна гэнэ нөгөөх чинь өөдөөс. Тэгээд нэг өдөр мань гуравтай нөгөөхөө танилцуулж сонжуулахын болов оо. Бид гурав гэж өөрсдөө болзох гэжүүгаам шиг хөөрцөн хонхны баяраар өмссөн хувцасаа өмсөж бариад чухам дахиж хонхны баярын үдэшлэгт явах гэж байгаам шиг л хөл хөөр болов. Юунд нь ч тэгэж догдолцгоосын хог. Миний өөрийн туфлийн өсгий өндөрдөөд нэг найзыхаа туфлийг өмсөөд явж өгцгөөлөө. Выставкаа, Чойжин ламын музеин ард нэг газар орсын. Пийвний газар байлуу даа. Одоо бодоход тийм газар орж л байдаг. Өндөр, шардуу царайтай, нүүрэмгий, хэлэмгий доломгой залуу байв. Нэг тийм нүдэнд дулаахандуу гэхиймүү даа. Жаахан сууж байгаад нөгөө туфлийн эзэнтэй хамт нойлын өрөө явлаа. Коридорт нэг цонхны дэргэд зогсоод болж байгаа үйл явдлын тухай яриад сайхан маазарч байгаад, туфлийнхээ өсгийгөөр гишгэтэл тас гээд хугарчдын байна. Юун уурлах бөөн инээд болов. Найзаас жаахан санаа зовжийтол за яадын угаасаа наадах чинь хямдхан авсын гэж тайвшруулав. Яг хаанаас авлаа найз нь шинээр авч өгий гэтэл зөвшөөрөөгүй юм. Хугархай өсгийтэй хазагнаад буцаад орох хэцүү байх хэцүү гацчихсан зогсжийтол нөгөө гол дүрийн найз охин гараад ирэв. Хамгийн ойр гэртээ нэгнийх рүүгээ нөгөө 2ыгоо таксидуулж өөр гутал авчируулж өмсөөд буцаж орсон. Тэр хооронд бараг 30-40 мин болсон. Тэндээсээ гараад талбайн урд талын задгай бийрний газар хэсэг суусымаа бас, юу ч тэгтлээ ярьцгаасын. Одоо санаанд орох ганц ч үг байддаггүйм. Нэг ийм хөгтэй юм болжээсын, одоо тэр өсгий хугалснаа бодохоор писxийтэл инээд хүрээд байдгийн.

Нөгөө хоёр тэгээд нэг их удаагүй хоёр тийш болчихсон гэж байгаа. Шалтгааныг нь асуухад найз охин маань муу тэнэг чинь харин давраад гэсэн. 

Олимпийн эргэн тойронд

Бишиндэй Урантунгалаг

Хүүхэд байхад орос сувгаар өвөл, зуны олимп бас бус спортын тэмцээнүүдийг үздэг байсны улбаа тасрахгүй юмоо. Цаанаасаа л бүр үзмээр санагдаад, хийх юмаа хойш тавьчихаад л үзээд байна. Дөрвөн жилд 10 хэдхэн хоногт болоод дуусдаг хүн төрөлхтөний том баяр болохоор арга ч үгүй юм даа.

Байт харваа надад их таалагдсан. Энэ төрөлд оролцож байгаа өөрийн тамирчин Урантунгалагийг балиашиглаж 3 удаагийн тэмцээнийг нь үзээд энэ төрлийн спортод дурлав. Манай тамирчин олимпод эхэлж зодоглож байгаа хүн гэхэд тун дажгүй байсан. Бүр Английн тамирчинг дошин дээр нь хожчихсон. Нөгөө нэг хожсон тамирчин нь арай АНУ-гийх биш байсан байгаа даа, мартчихжээ. Ийнхүү хоёр тамирчинг дараалан хожсноор 16-д үлдэж Солонгос тамирчинтай тулсан. Тэр тамирчин нь өмнө нь багаараа алт авчихсан тамирчин байв. Уул нь тамирчнаа цааш гайгүй явчих болов уу гэж бодож байсан ч тэр тамирчинтай таарсан гэхээр нь яах бол гэж түгшиж байв. Тэгээд өчигдөр үдээс хойш өрөөнийхөндөө хэлэв, өнөөдөр манай байт харвааны тамирчин танай тамирчинтай тулалдана гэж. Энэ удаа анхны олимпдоо оролцож байгаан гэв бас. Тэгсэн анх оролцож байгаа гэхэд сайн байн шд гэснээ манай тамирчныг ч барахгүй л болов уу гэж шар малтав. Күэ ер аль анх ороод алт авахыг тэр гэдийн гэж бодож шар хөдлөн дургүй хүрэв. Юу болохыг харж л байя гээд олигтой юм хэлсэн ч гүй. Тэмцээн нь аваргын барилдаантай давхцаад манай суваг дээр гараагүй. Утсаараа эдний тв-гээр харахад ам мөлтөс дуусч байдгийн. Ядахад өчигдөр салхи ихтэй өдөр байж таараад манай хүний сум бүр 6 энэ тэр дээр буугаад байсан. Тэгээд нийт оноогоороо 8-н онооны зөрүүгээр хожигдчихсон. Яасан овоо юм цааш алт авахыг нь хараья гээд Со тамирчны харвалтыг алдаг оног хэсэг харав. Тэр төрөлд хүрэл авсан Мексикийн тамирчинд хусагдчих шиг болсон. Нөгөө нэг Со тамирчин нь харин алт авч байгаа харагдсан. Манай тамирчны хувьд сайн бэлтгэл хийвэл гайгүй амжилт гаргахад ойрхон байгаа юм байна гэсэн дүгнэлт хийсэн. Сайн байсаан сайн байсан.

Аа бас Лхамдэгдийн барилдааны бичлэгийг хальт харсан. Эхлээд гоц мөргөөд дараа нь барилдахдаа уул нь үнэлгээгээр хожиж яваад сүүлийн 7хон секундэд жаахан анхаарал алдаж түргэдсэн хөдөлгөөн хийгээд ялагдчихсан, үнэхээр харамсалтай санагдсан. Жаахан л тэссэн бол ялах байсан юм.

Нээрээ боксийн оноо ил гарахаа байчихсан чинь ямар эвгүй юм бэ. Нарийн ширийн дүрмийг нь мэдэхгүй мань мэт бол дүлий дүмбэ харж суугаад таарах юм билээ. Уул нь оноог нь хараад хожиж байвал нь орилоод, хожигдож байвал юм хум мушгиад сууж байхгүй юу.

Дээр Сэр-Дамба гоц мөргөжээ гэсэн мэдээний доор нэг ийм хоёр сэтгэгдэл байхыг уншаад хичнээн инээв. Эхний хүн нь за ашгүй, азтай байна шүү цаашид хичээгээрэй гэсэн утгатай, тэгсэн тэрний дараагийн хүн нь Сэр-Дамба яг яасан гэнээ, өмнөх сэтгэгдлээс харахад гайгүй л юм шиг байна, яацын бол гэж айлаа шд. Энэ сэтгүүлчид одоо мэдээгээ ойлгомжтой бичихэд яадаг байнаа гэцэн байж уу, ккк. Гоц мөргөнө гэдгийг тархи толгойгоороо ямар нэг юм мөргөсөн гэж ойлгоод ихэд сандарсан бололтой догоо, тэр хүн.

Оргилоос оргилд

Өчигдөр орой өдөр хэлж байснаараа жинхэнэ мэддэг чаддаг юмаа хийсээн. Аваргын нутаг яг манай хажуугийн сум. Аймаг явахад хальт дайраад гардаг. Тэнд нэг хэвтэж байгаа заан шиг хэлбэртэй уул бий. Тэр уулыг нь нүдэндээ төсөөлөөд, аймгийнхаа төвийг тойрон байдаг Мээж хайрхан, Булган уулаа бас төсөөлөөд цааш нь Улаанбаатар хотыг тойрон дүнхийх дөрвөн уулаа төсөөлөөд хүүгээ түшээрэй гээд л гуйгаад байсан. Барилдааныг нь хальт харчихаад л ихэнхдээ л нүдээ аниад гуйгаад байсан, ккк. Бас болоогүй гартаа гар нүүрнийхээ алчуураа мушгиад байгаам. Бүх Монгол хүн тиймэрхүү байдлаар дэмжиж байсан байх.

Манай аймаг уул нь цагтаа их олон мундаг мундаг бөхтэй байсаан. Сүүлийн жилүүдэд жаахан цөөрөөд байгаа. Үндэсний бөхөөр гаргаж буй амжилт нь ч гавихаа больсонд сэтгэл жаахан дундуур явдаг юм. Гэвч бид дэлхийд данстай бөхтэй гэдгээ хоёронтоо харлаа.

Медаль гардуулсны дараа Оргилоос оргилд нэртэй түүний тухай баримтат киног үзсэн. Тэр киноноос хэн бэ гэдгийг нь илүү ч үгүй дутуу ч үгүй харж болох юм билээ.

Өглөө ирсэн өрөөнийхөн чив чимээгүй, ккк. Тэр барилдааныг үзээгүй юу эсвэл бантсан уу, уурласан уу бүү мэд. Үзээгүй байна ч гэж байхгүй дээ, өөрийх нь бөхтэй барилдаад давсым чинь.

Гоё шүү

Аварга хүн гэдэг хэн бэ гэдгээ харуулж чадлаа. Үнэхээр мундаг барилдсаан. Анхдагчдын өлгий Булган нутгийн хүү танд баярлалаа.

Өнөөдөр түүх давтагдаасай

Олимпийн буянд мань блогшоод байх шинжтэй дэгээ. Өнөөдрөөс ер нь нилээн хариуцлагатай байж мэддэг чаддаг маань тарниа уншья гэж бодож байна. Хор шар байна даа, бусад хүмүүс аваад байхад бид яагаад чадахгүй гэж, чадаж байсан түүхтэй хүмүүс. Өнөөдөр түрүүний олимпийн булган сүүлтэй аварга маань зодоглоно, за тэгээд ер хэн нь ч тэмцээнд оролцсон бай дээл цамц юу байсан бүгдийгээ мушгиад суучих юм шүү. Өглөө сургууль дээр ирсэн өөдөөс харсан Солонгос медалийн раанк үзсэн үү гэнээ. Аа харсаан Хангүг улс 3рт орсон байна лээ л гэсэн. Урд шөнө алтынхаа тоог 2-оор нэмчихэж. Манай Гүндэгмаагийн буудлагын төрөл, жадтай тулаанд нэг нэг алт туучихаж. Айхтар туучийнууд юмаа. Өрөөний хэд манай Монголчуудыг бас хараад л байх шиг байгаан. Бүр өнөөдөр өмнөх олимпийн аварга барилдана гэдгийг мэдцэн байгаам. Тэхээр нь миний хор шар хөдлөөд их амаргүй байнаа. Непал залуу зайлуул бидний ярианд оролцохгүй дуугүй л байгаад байгаа. Тэднийхээс 2,3 хүн оролцож байгаам шиг байна лээ.

Чөлөөтийхөн маань өчигдөр явсан гэсэн. Тэмцээн болох өдрөөсөө хэд хоногийн өмнө очиж цагийн зөрөөгөө гаргаж байгаа гэдэгт нь хичнээн их баярлав. Урд нь очиж байгаагүй газар, хар мянган танихгүй хүмүүсийн дунд, дээр нь цагийн зөрүүнээсээ болоод зүүд манан дунд явж байгаад тэмцээнд оролцоно гэдэг бол амаргүй ээ. Нэг хоёр хоног бүү хэл арав хоногт ч сайн гардаггүй юм байлээшд, мань лав дэн дун явсаар байгаад л буцдаг. Гэхдээ тамирчин хүмүүс өөр байдаг байх оо, баргийн юманд ажирдаггүй байлгүй бодвол. Бас тэр зэргийн факторийг алга болгох арга таакчик байдаг л байлгүй. Тэгээд ч зорьж очсон зорилгодоо төвлөрөөд бусад зүйлсийг анзаардаг ч гүй байлгүй.

Уул нь миний бодлоор олимп мэтийн ийм том тэмцээний хувьд ядаж нэг 7 хоногийн өмнө очоод орчиндоо дасаад, зүг чиг орон зайн баримжаагаа олоод, цагийн зөрөөгөө гаргаж байвал зүгээр санагдахын. Мөнгө төгрөгний л асуудал байдаг байх доо, тэгээд. Бэлтгэл хийх заал танхим, тоног төхөөрөмж гээд л... Тэмцээнд орох гэж байж буудалдаа гэдсээ илээд хэвтээд байж болохгүй биз дээ.

Өнөөдрөөс эхлэн медалийн хур буух болтугай!!!

Таалагдсан

Халуун байнаа, өнөөдөр бүр 37 градус хүрч байна. Ойрын долоо хоногтоо лав тогтмол 34 градус байх нь. Монголд ороод байгаа борооны дусал төдий ч ийшээ үзэгдэхгүй байна шүү. Уул нь монголд бий болж байгаа цаг агаарын өөрчлөлт энд заавал болдог юм. Энэ удаа тэр их борооны үүл замдаа бүрэн ууршчаад байгаа бололтой дог шүү. Энд ирээд гуравхан жил болж байгаа би байтугай тавь гаран жил насалж байгаа Солонгос хүн өөрөө ийм халуун байхыг амьдралдаа анх удаа үзэж байгаа гэнэ. Манай сургуулийн цэвэрлэгч нэг эгч байдаг. Тэр эгчтэй нооль орох зуур ийнхүү хуучлав. За тэр яах вээ. Өнөө олимп одоо юу болоод байнаа. Өчигдөр уул нь аюулын сайхан явж байгаад сүүлийн моментод мулт явчихлаа. Сайн байсаан сайн байсан. Жаахан аз, од муутай л байчихлаа. Байт харвааны эмэгтэй маань эхний хоёр учраагаа хоёуланг нь ялсан. Нэг боксчин лав ялж байгаа харагдсан. Манай хөгжөөн дэмжигчид яагаа ч үгүй байхад баярлаад байх шиг санагдахын. Төрөөгүй хүүхдэд төмөр өлгий гээд манай Монголчууд болоогүй байгаа, тодорхой бус зүйлд нэг их тэгэж догдлоод байддаггүй л байдаг сан. Нэг тамирчин овоо гайгүй яваад ирэнгүүт л ялах нь тодорхой болчлоо гээд л хаа сайгүй л шуугилдчих юм даа. Ер нь нэг жаахан юм үзсэн хүмүүс шиг байвал ер нь яасын бол доо. Хожиж, найдвартай болтол нь дор дороо л хараад сууж байх нь дээр шиг ээ. За энэ нэг иймэрхүү.

Солонгосын жудогийн эрэгтэй төрлийн -81кг-д барилдаж алт авсан Ким Жэ Бум гэдэг тамирчны ёсолгоо их өвөрмөц байв. Дэвжээнд гарах болгонд гараа урдаа авч нэгэн төрлийн залбирал хийнэ.

Барилдааны өмнө хийдэг ёсолгоо нь

Ялалт авч барилдаан дууссаны дараа дээш харан хоёр гараа алдлан ямар нэгэн юм амандаа хэлэн бас залбирал үйлдэнэ. Гараа алдалж байгаа хэлбэр нь сүүлийн үед манайхны ёсолгоо гээд байгаатай их төстэй юм байна лээ.

Ялсны дараах ёсолгоо нь

Мань хүн үнэн сайн барилдсан, эцсийн хором хүртэл жинхэнэ өөрт байгаа бүхнээ шавхаж байсан, барилдаан бүр дээр. Угаасаа ч мундаг тамирчин гэсэн. Тэр хийж байгаа ёсолгоо нь надад их таалагдсан бас их дотно санагдсан. Жудо-гийн барилдаануудад харагдаагүй л зан үйл байна лээ. Тэр залбирал, итгэл үнэмшилээрээ өөрийгөө хурцалж өдий хүртэлх амжлтуудаа гаргаж ирсэн ч байж болох юм. Өөртөө сайтар итгэж чаддаггүй тамирчид нэг тийм итгэл үнэмшлээ олдог юмтай болоод түүндээ бүрэн итгэж байвал бас амжилтанд нь нөлөөлж болох талтай.

Муслим шашинтангууд нэг ийм хөдөлгөөн хийдэг, манай Монголчууд сүүлийн үед нэг иймэрхүү ёсолгоо хийдэг болсон байсан. Мань хүн арай муслим шашинтай эсвэл манайхан шиг тэнгэрт залбирдаг юм биш байгаа.

Яг үнэндээ энэ залуу их таалагдсааан.