Харилцааны соёл гэдэг долигнохын нэр биш

Саяхан нүүр номд байх ном уншигч хүмүүсийн бүлгэмд элсэв ээ. Тэгсэн өчигдөр нэг залуу арав гаруй ном файлаараа байна авах хүмүүс нь айди-гаа үлдээгээрэй гэсэн байхыг олж хардаг байхгүй юу. Хэдий хэвлэмэл ном биш ч гэсэн ном шиг хэлбэрээр хэвлээд уншиж болохым даа гэж бодоод бүгдийг нь авья гэж бичснийхээ ард жимайлынхаа хаягийг биччив. Тэгсэн үдээс хойхно нэг эмээл ирсэн нь ганцxан ном бүхий аттаач файл байв. Нэг нэгээр нь явуулах гэж байгаан байх гэж бодоод орой болтол хүлээлээ. Тэгсэн байдаггүй ээ. Надаас бусад хүмүүс нь бараг авцан бололтой, тэр комээнтүүдийг уншаад байх нээ. Тэхээр нь миний хүсэлтийг өөр хүнийхтэй андуурчихсан юм байлгүй гэж бодоод Би уул нь бүгдийг нь авья гэж бодсон юмсан. Тэгсэн надад нэг л ном эмээлээр ирлээ. Бусад номыг нь яаж авах уу гээд л биччихэв.

Тэгсэн чинь бараг цагийн дараа нөгөө нөхөр чинь бүх хүмүүсийн асуулт хариултад хариулсан байнаа. Минийхэд юу гэсийн бол гээд харсан чинь юуууу гэсэн гэээч...

 

Хүн загнаж байгаад юм авахыг хаана сурсан хүн бэ гэцэн байвал яахав. Ёоо ийм юм байна чинээ санаагүй хүн чинь аймар сонин байдалд орно биз дээ. Би тийм загнаж зандарсан өнгө аясаар биччихсийн байх даа гэж бодоол бичснээ харлаа. Яавч тэгэж санагдахгүй байгаам л даа. Таануудад ямраар уншигдаж байна. Тэгээд л доор нь үргэлжлүүлээд бичлээ. Хүн загная гэж ер бодоогүй юмсан. Өөр хүнтэй андуурагдсан юм болов уу гэж бодоод л асуусан хэрэг. Надад хүн загнаж суух шаардлага ч байхгүй. Эвгүй сэтгэгдэл төрүүлсэн бол ёстой уучлаарай гээл бичлээ. Юмыг яаж мэдэхэв жаахан сэтгэл санаа нь тухгүй, уур уцаартай үедээ уншиж таарсын байх, хэрэв тийм нөхцөлд уншсан бол зандарсан юм шиг уншигдаж болохын гэж бодоод бичсэн хэрэг. Сав санаандгүй байж байгаад хүнээс нэг иймэрхүү юм дуулах чинь ёстой тэнэг юм байна лээ. Бараг л хамаг бие салгалж байгаам чинь. Хүнтэй хэл ам хийж сураагүй хүний л зан байх даа.

 

Тэгээд сүүлд харсан чинь нөгөө миний сүүлд хэлснийг лайклачихсан мөртөө нэмж нэг ч ном ирээгүй. Хүнд өгье гэж өөрөө эхэлж ам дуугарчихаад өгөхөө тулахаар олон долоон юм ярьсан сонин баагий санагдаад шал дургүй хүрээд явцан. Эрийм байж хүний санаагүйг санаж суудаг яасан арчаагүй амьтан бэ гэж бодохоос дотор муухай оргиод. Хогийн  юманд амаа бузарлачихаж бодоод өнгөрсөн. Бодвол нөгөө өгөх хүн гэдийж авах хүн бөхийнэ гэж бодсын байлгүй. Овоо босгоогүй бол шаазгай хаана суухав гэдэг тэрийг тэгэж ном өгий бария гэж далчигнаагүй бол би тэгэж гуйхгүй шд.

 

Бодвол надаа номноосоо өгөөч тэх үү энэ тэр гэж даль даль, наль наль гэх байсым шиг байгаан. Эрийн хугархай ухаантайм байж хүүхэн надаас долоон дор гар байна гэж бодогдоод тэр групп руу орохоос дургүй хүрээд байгаан.

 

Би ч угаасаа тэгэж хүнд доль үсэрч долигнож сураагүйм болохоор наль наль хийсэн өнгө аясаар ярьж чаддаггүй юм. Зарим нэг хүмүүсээс мэссэж ирэхдээ ккк сайн уу, ккк сонин юу байна. хаана байгаа вэ ккк энэ тэр гэсэн мэссэж ирэхийн, огиудас хүрмээр.

 

Ер нь сүүлийн үед нүүр тулсан амьд харилцааг утас, нүүр ном, мэссэж, мэссэнжр гэсэн хэрэглээнүүд орлох болсноор хүмүүс хоорондын харилцаа нэг тийм худлаа болцым шиг ээ. Анзаараад л байхад. Утсаар учиргүй найз нь найз нь гэж налиганасан мэссэж нисгэсэн танилаас хэтрэхгүй гарууд яг цагаа тулсан юман дээр бөгсөө харуулаад яваад өгдийм шиг байна лээ шд. Яах гэж тэгэж худлаа бялдуучилж, нялцганадагийн. Найз гэдэг үгийн үнэ цэнийг унагаасан ийм хулхи гаруудад угийн дургүй.

 

Хүнд харилцааны соёл байх хэрэгтэй. Гэхдээ утгаа онож илэрхийлсэн үгийн зөв сонголт байхаас худлаа үнэн инээсэн, сул үг хэрэглэснээр ч харилцааны соёлтой хүн болохгүй байх даа.

Бурхангүй газрын бумба

Ойрд манггар ядарчийнаа. Уул нь яаж ч хэцүү байсан хэцүү гэхгүй гүрийдэг л хүн юм байгаан. Энэ удаад өөрийгөө биш өрөөлийг бодоод ядарч байна гэж хэлэхээс өөр арга алга даа. Миний бүх зүйлээс тэр хүний бүх зүйл шалтгаалах учраас. Ядарч байгааг минь ойлгож, ухаарах хүн ойр хавьд минь нэг хүнийг эс тооцвол нэгээхэн ч алга. Ийм болохоор заримдаа хоёр нүд минь өөрийн эрхгүй чийгтэх юм.

 

Найз хархүү манай хотоос жаахан зайтай хотод амьдардаг юм. Хагас бүтнээр наашаа ирдэг. Түрүүний ирэлтээрээ гэртээ байгаа борцоо надад авчирдаг хүн болсон чинь замдаа автобусны буудлын жоогийд орохдоо ууттай нь цонхон дээр тавьснаа мартаад ирцэн байгаам даа. Хийцтэй цайнд эсвэл шөлтэй хоолонд чимх чимхээр хийгээд идээд ууцан бол аштай байхав дээ. Хайран юм гэцгээгээд л өнгөрлөө.

 

Тэгсэн саяын ирэлтээрээ өмднийхөө арын кармаанд хийсэн түрийвчээ гээчээд ирдийн. Ирээд нилээд удсан хойно лав дөрөв таван цаг өнгөрсөн хойно гадагш гарах гээд түрийвчээ хайсан чинь байдаггүй. Энэ тэрүүгээр, ардуур хойгуур гээд эрж хайгаагүй газар гэж нэгээхэн ч үгүй.
Ашгүй бэлэн мөнгө ширхэг ч байгаагүй гэнэ. Нэрийн хуудас нь байгаа болохоор хэн нэгэн олсон бол утсаар нь залгах байх гэсэн горьдлоготой байв. Бүх зүйл бүртгэлтэй байдаг болохоор тэгтэл ч санаа зовсонгүй.

 

Юмыг яаж мэдэхэв гээд хоёр каартыг нь интернэт банк руу нь ороод хэрэглэх эрхгүй болгоод хаачихаад түр зуур ч гэсэн санаа амрав. Гадаад иргэний үнэмлэх, жолооны үнэмлэх энэ тэр гээд бичиг баримтууд нь бүгд тэрэн дотор. Юутай ч терминал орж асууж сураглая гээд гарав. Очоод мань хүний ирсэн хотын хаалган дээр суудаг хүнтэй уулзаад өглөө тэдэн цагаас энэ хүрэхдээ автусанд түрийвчээ үлдээсэн байнаа. Тиймэрхүү сураг ажиг байсан уу гээд л асуулаа. Автобусны цагаар нь хөөгөөд хэн гэдэг жолооч юм байна. Одоо нэг буцаж ирэх ёстой тэр үед нь уулзаад хариу хэлье. Та хоёр гадаа цэвэрлэгээ хийдэг хүмүүсээс нэг асуугаад үз гэхээр нь гараад нөгөө хүмүүстэй уулзаж билетийн дугаараа үзүүлтэл яг тэр автобусыг цэвэрлэсэн хүнээс нь тэндээс түрийвч олдсон уу гэхэд үгүй л гэдийн байна. 

 

Автобусанд хаяагүй болж таарав. Уул нь бид хоёр автобусанд л кармаанаас мултраад ойчсон байх гэж горьдож байсан юм. Гайгүй хүн олоод утсаар яриасай гэж залбирахаас өөр арга алга даа гэсээр буцаад харив. Харих замдаа олдох нь ч олдох л байх битгий санаа зовоорой, харин дараа анхааралтай явж бай гэдгийг сануулаад байх шиг байна шүү. Утас, түрийвч хоёроо байнга тэмтэрч, бүртгэж бай л даа гээд л баахан лээкц уншиж явав.

 

Дайны хажуугаар дажин гэж нөгөөх маань хоёр өдрийн өмнө бадминтон тоглож байгаад аркетаар толгой руугаа цохиулцан гээд толгой нь өвдөөд, царай нь цонхийж цайгаад, дуу шуу нь цаашаа ороод тэнхээ муутай, аль өглөөнөөс хойш. Харваас тархиа доргиосон нь илт. Гүйлгэж бөөлжсөн үү гэсэн гүйлгээгүй, харин автуусанд бөөлжис нь хүрээд байсан гэнэ. Манай хүн бүх зүйл нь хэвийн сайхан бол өдөр болгон хүндэрдэг, бас их унгадаг байхгүй юу. Тэгсэн тэр өдөр толгой нь өвдөөд нөгөө хэвийн үйл явцууд нь алдагдаад бие нь тухгүй оргиод байсан гэж байгаа. Мань хүүхэн нь хүүхэд байхад тархиа олон хөдөлгөж байсан туршлага дээрээ тулгуурлаад утас нийтгэж бүдүүн болгоод толгой нь хөдөлсөн эсэхийг нь үзэв. Яалтчгүй 1 санж зөрсөн байв. Тэгээд л толгойг минь барьж өгдөг байсан хүмүүсийн гарын хөдөлгөөн, базалт энэ тэрийг санах гэж оролдоод там тум баримжаагаар толгойг нь барьж өгөв. Барьсны дараахнаас унгас алдаад л эхэлсэн бас  өвдөлт гайгүй байна гэхээр нь чадсын болов уу гэж бодогдов. Гэхдээ царай нь сайжирдаггүй. Таньдаг хүнээсээ энэ хотод тархи барьдаг монгол хүн бий эсэхийг асуутал байхгүй байх, тийм юм ер сонсогдож байгаагүй гэдийн байна. Солонгос хэлний толь бичиг авч байгаад тархи хөдлөх гэдэг ойлголт энд байдаг юм болов уу гээд хайтал харин тархи доргих гээд гараад ирдэг юм байна. Ер намдахгүй бол эмийн сан орж ийм тохиолдолд яадаг эсэхийг асуугаад тохирсон эмийг нь олж ууя гэж ярилцаад сууж байтал утас дуугарав.

 

Утсаа эрээд олдоггүй ээ, өмд, цамцны кармаа гээд л хайгаад байдаг. Тэгсэн орон доор унацан байдын. Мэдээж дуудлага аль хэдийн тасарцан. Аваад хартал банкны дугаар. Буцаад залгалаа. Амралтын өдөр болохоор баахан нэмэлт тоо дарсаар байж арай гэж нэг хүнтэй холбогдов. Тэгсэн нөгөө автобусны жолооч манай хүний түрийвчийг олоод банкны карт дээрх утасны дугаараар банк руу ярьсныг нь мань хоёрт хэлж байгаа нь тэр. Өдөр уулзсан хүний утсыг өгөв. Нөгөө дугаар луу ярьтал түрийвчийг олсон, хэзээ ирж авах вэ гэхээр одоо очлоо гээд дуун гараад терминал ороод нөгөө хүнтэйгээ уулзаад түрийвчээ аваад хоол авч идээрэй гээд мөнгө өгтөл халгаагаагүй.

 

Тэгээд дэлгүүр ороод гэртээ ирцгээв. Толгойг нь болж өгвөл хэд хэд бариад өгчихье гэж бодоод унтахын өмнө нэг барьж өгөв. Маргааш өдөр явахаас нь өмнө нэг сайн барьж өгөөд явуулсан гэж байгаа. Тэрнээс хойш өвдөх нь гайгүй байгаа гэнэ. Ойрын хугацаанд хүчтэй, огцом хөдөлгөөн хийж болохгүй гэж захиастай.

 

Бурхангүй газрын бумба галзуурнаа гэж л энэ байх даа, хэ хэ.