Sunday, 10 July 2011

Сайхан наадаарай


Өнөөдөр манай хотын наадам боллоо. Энд ирсээр наадам энэ тэрт явж байгаагүй хүн энэ жил очиж үзэж сонирхсон чинь тувт бороо орсоор байгаад таарлаа. Саравчин доор л баахан суух шив. Өглөө гэрээс гарахдаа цүнхтэй явахаасаа төвөгшөөгөөд гарсан маань аппраатгүй явах нөхцлийг бүрдүүлж, улмаар ганц ч зураг дарсангүй. Хүмсүүдийн аппраат дээр ганц нэг сүүдэр бий байх. За тэгээд энэ жилийн наадам их л дурсгалтай боллоо доо. Учир нь бороо намдахыг хүлээгээд байсан чинь бөрр зогсох шинжгүй тэгээд аргагүйн эрхэнд бөх барилдах уу яах уу гэж хэлэлцээд мань бөхчүүд өөрсдөө бороотой ч барилдана гэснээр шилбээрээ татсан усан дунд хүчит бөхчүүд маань барилдаж эхлэв. Талбай бол тэр чигээрээ ус, яг нуур гэсэн үг. Өмнө ийм нөхцөлд наадамлаж байгаагүй, наадамлаж буй хүмсүүдийг хараагүй миний хувьд их онцлог наадам боллоо гэж үзэж байгаа.
Туранхай ч гэсэн эрэгтэй хүмүүс чинь бас тэгжийгаад айхтар шөрмөстэймаа, за даа энэ нөхөр ч юу удахав дороо л уначих байх гэхээр тэсээд, зууралдаал байхым, сүрхий сүрхий.
За тэгээд бурхангүй газар бумба яана, жаран чуганц уралдахад нэг нь түрүүлнэ гэдэг болохоор сумын цолтой, бусдаасаа арай бөхлөг хэлбэр галбиртай, дэвээ шаваандаа зүгширчихсэн нэг бөхчин залуу түрүүлэв дээ. Тэхдээ бас тэрүүхэндээ шуугиулсан барилдаан болсон дог шүү. Би ми чинь аа уу, яанаа ийнээ гэцэн сууж байхыг бодоход. Аа тий яг тарангуут тэнгэр айхтар дуугарсан нь салют буудаж буй мэт л санагдсан. Тараад гэрийн зүг гэдэн годон, өнөөх бороо орсон хэвээрээ. Хувингаар цутгаж байгаам шиг гоожоол. Энэ жилийн миний наадам нэг иймэрхүү.
2008 оны наадам шиг санагдахын, тэр жилийн сүүлийн өдрийн барилдааныг өглөө эхлэхээс ахуулаад үдэш дуустал нь цэнгэлдэхийн баруун хойд асар дотор бөгсөө хавтгай болтол сууж үзэж билээ. Ах, ахын найз хоёртой. Ам цангаад юм уугаад, өнөөх нь гадагшлах гээд нойлд оочерлосоон бас завсарлагаанаар нь. Аймаар урт цуваа үүсцэн байсан, 150 төгрөг тушааж байж банкаа дундалсан санагдана. Тэр жилийн гоц барилдаан гэсэн сайн санагдахгүй байна. Лав Өсөхөө аварга их эрт уначихсын. Ахын найз нь аваргын нутгийнх. Тэгсэн мань хүн шууд явья гэж авдын, бөх дуусах яагаачгүй байхад шар хор гэж л тэр байх даа. Хэ хэ ах өнөөхийг шоолоод намайг сэмхэн нудраастай.
За байзуу, 2005 оны хавьд юмуу бас сүүлийн өдрийн барилдааны хагасыг бөхчүүдийн асрын хажууд сууж үзэж билээ. Зурагтаар л хардаг бөхчүүд амьдаараа аймаар ойрхон хажуугаар явж бариал гоёым билээ. Тэр жил тэрний урд жил нь ахын том банди өсвөр зодоглоод наана нь бас цамцных нь ханцуйг мушгиж суув шүү.
Эмэгтэй хүн байж нээрээ би бөхөд их сонирхолтой, үзэхээр нэг л сайхан гоё энерги аваад байдгийн. Бодуул хийморь сэргэнэ гэдэг нь тэр байх. Генэнд хадгалагдсан мэдээлэл бас их нөлөөлдөг байх. Манай ээжийн маань аав улсын заан цолтой бөх хүн байсым гэнэлээ. Бүүүр 1930 оны эхэн үеийн даншигт 1024 бөхөөс шөвгөрч шууд заан цол авч байсан түүх нь байдаг. Архангайн Чимэд-Осор аварга өвөөг багшаа гэж үздэг юм билээ. За маргааш нөгөөдөр өвөөгийнхөө тухай бичихийг бодноо.
За тэгээд таанууд минь болоод монгол гэдэг зургаан үсгээр овголж явдаг хүн бүхэн хүн малын зоо тэнийсэн дэлгэр зуны налгар өдрүүдээр дэнж хотойтол сайхан наадаарай.

3 comments:

ЗҮРХ СЭТГЭЛТЭЙ ХҮН ШҮҮ said...

usan dund barilddag argagui l Mongol saihan erchuuud bn daa

Гуталчин said...

saihan naadaarai, bi n huushuuraa hiichiheed geriinhenee huleegeed suujiin ^___^

Монгол бүсгүй said...

Сайхан наадацгаагаарай андуудаа. Бөх сонсоол, хальт хараал сууж байна. Нээлт их гоё болсон шүү.